Porady

Jak podłączyć rolety elektryczne do alarmu? (cz.1)

Artykuł: Rolety okienne i centrala Integra. Jak podejść do tematu?
Ocena:

Kontakt

Temat rolet elektrycznych  sterowanych przez system alarmowy bardzo często wraca. W tym artykule wyjaśnię, w jaki sposób podejść do tego zagadnienia.

Centrala alarmowa i rolety automatyczne?

Pierwszą kwestią jest wybór właściwej centrali alarmowej. Nie tylko centrale SATEL potrafią sterować roletami, ponieważ bardzo ciekawe możliwości posiada również centrala OptimaGSM firmy ROPAM.

Zdecydowanie najwięcej zapytań dotyczy pierwszego wariantu, dlatego też na produkcie SATEL się skupimy. Mamy dwie rodziny central do wyboru. Centrale INTEGRA oraz centrale VERSA. Żeby nie przedłużać – centrale VERSA się nie nadają. Nie mają one dedykowanych typów wyjść do sterowania silników od rolet i mają maksymalnie 12 wyjść. Taka ilość to za mało, aby podłączyć nawet 10 rolet. To, co nas zainteresuje to centrale serii INTEGRA. Posiadają one mechanizmy, które w wygodny sposób pozwolą sterować roletami.

Jeżeli centrala ma sterować wszystkimi roletami jednocześnie, na zasadzie: otwórz wszystkie lub zamknij wszystkie, to do tak prostego zadania można zaangażować nawet centralę VERSA. Na fajerwerki jednak nie ma co liczyć.

Wybraliśmy rodzinę central INTEGRA. Co dalej?

Teraz trzeba wybrać konkretny model centrali. Mamy do wyboru Integrę 24, 32, 64, 128, 128-WRL, 64 Plus, 128 Plus i 256 Plus. Jaką one posiadają istotną dla nas różnicę?

Przede wszystkim ilość wyjść, jaką obsłuży centrala. Liczba przy symbolu centrali nie oznacza tylko maksymalnej liczby wejść danego modelu, ale również maksymalną liczbę wyjść. To co jest istotne to fakt, że jeden silnik od rolet do właściwego wysterowania wymaga dwóch wyjść centrali.

PRZYKŁAD: W obiekcie będzie 15 rolet do sterowania. Jaką centralę Integra wybrać? Rachunek jest prosty: 15 x 2 wyjścia = 30 wyjść.

Rachunek matematyczny jednoznacznie wskazuje, że nawet Satel INTEGRA 32 się sprawdzi. Jednak to nie będzie dobry wybór. Należy system projektować w sposób elastyczny i rozwojowy. Gdyby pozostały tylko dwa wyjścia (32 dostępnych – 30 na rolety), to ledwie udałoby się podłączyć sygnalizator alarmowy (a to przecież podstawa). Sterowanie dodatkowymi obwodami elektrycznymi, jak choćby oświetleniem, czy automatyką bramową – już nie wchodzi w grę.

roleta przewody
Klasyczny silnik rolety posiada wyprowadzone 4 przewody: dwa przewody do sterowania góra/dół (230V), przewód neutralny „N” oraz przewód ochronny „PE”. Roleta najczęściej posiada wbudowane krańcówki mechaniczne.

Lepiej w tym przypadku zastosować centralę INTEGRA 64 lub większą. Pamiętajmy, że tworzenie funkcji logicznych w centralach Integra w głównej mierze opiera się na wyjściach. Dobrze jest, aby było ich odpowiednio dużo.

Centrala wybrana. Gdzie podłączyć rolety?

Aby podłączyć rolety do wyjść centrali, trzeba mieć te wyjścia fizycznie dostępne. Centrale alarmowe nie posiadają na pokładzie aż tak pokaźnej ilości wyjść, dlatego należy stosować dodatkowe urządzenia – ekspandery wyjść.

A ja mam tylko 4 rolety, więc potrzebuje 8 wyjść. Moja centrala Integra 64 posiada na pokładzie 16 wyjść. Czy mimo to muszę kupować ekspandery?
 W takim przypadku można odpuścić zakup ekspandera, ale wciąż należy pamiętać o bardzo ważnej sprawie. Silniki rolet to urządzenia, które bardzo często pracują przy napięciu przemiennym 230V AC. Centrala alarmowa nie jest przystosowana do sterowania takimi napięciami – przynajmniej nie wprost. Należy zastosować przekaźniki, które będą pośredniczyć  pomiędzy centralą alarmową a obwodem elektrycznym rolety.

Wróćmy do bardziej powszechnej wersji.. kupujemy ekspander – INT-IORS.

Ekspander INT-IORS jest urządzeniem, które posiada 8 wyjść przekaźnikowych o obciążalności 16A / 250V. Dodatkowo posiada 8 wejść. Te wejścia nie są niezbędne, ale później okaże się, że warto je mieć  – szczególnie wtedy, kiedy sterujemy roletami.

int-iors
INT-IORS – Ekspander 8 wejść i 8 wyjść. Współpracuje z centralami INTEGRA.

Moduł rozszerzeń INT-IORS obsłuży do 4 niezależnych silników rolet, ponieważ posiada 8 wyjść. Możliwe jest podłączenie kilku silników razem, ale wtedy będą one zawsze pracowały jednocześnie. Należy tutaj brać pod uwagę obciążalność prądowo-napięciową urządzeń i długość tych rolet.

Podsumujmy to, co już wiemy

Dobra centrala SATEL, która przy okazji pełnienia swoich podstawowych funkcji pozwala na tworzenie automatyki domowej, to centrala serii Integra. W zależności od tego ile rolet będzie sterowanych, należy wybrać właściwy dla danego przypadku model centrali Integra. Warto przy tym pamiętać o zapasie wejść i wyjść, aby możliwe było podłączenie jeszcze innych obwodów niż rolety.

Jeżeli posiadamy silniki na napięcie 230V, to należy odseparować się od centrali poprzez zastosowanie przekaźników albo lepiej – kupić wygodny moduł rozszerzeń, którym jest ekspander wejść/wyjść – INT-IORS. Pozwoli on na sterowanie 4 rolet niezależnie.

Możliwe warianty podłączenia silnika rolety okiennej

Wariacji jest wiele i bardzo często zależy to od tego, jak aktualnie została poprowadzona instalacja elektryczna do rolet. Temat jest dość obszerny, dlatego zakładam, że dysponujemy klasycznym rozwiązaniem tj. posiadamy silniki rolet, które mają tylko wyprowadzone przewody i nie posiadają żadnego firmowego, dodatkowego sterownika.

Klasyczne podłączenie silnika rolety do obwodu elektrycznego, bez udziału centrali alarmowej, może wyglądać w ten sposób:

roleta przyciski
Schemat 1. Klasyczna instalacja elektryczna, do której podłączono silnik rolety.

To bardzo popularne rozwiązanie, kiedy system z roletami „żyje” w budynku niezależnie. Na ten obwód składają się: źródło zasilania, przełącznik, odbiornik, czyli silnik. Na schemacie nie widać przewodu ochronnego (PE), ale należy o nim pamiętać w rzeczywistej instalacji.

Jeżeli mamy możliwość zadecydowania o przebiegu instalacji elektrycznej, to warto rozważyć następujący schemat:

roleta int-iors
Schemat 2. Podłączenie silnika rolety do wyjść ekspandera INT-IORS. Wyzwalanie działania może odbywać się z pozycji manipulatora centrali.

Silnik rolety jest podłączony nie do przełącznika, a prosto do ekspandera INT-IORS. Jedno wyjście przekaźnikowe przekaźnika odpowiada za kierunek „góra” a drugie wyjście przekaźnikowe odpowiada za kierunek „dół”.

Ktoś mógłby teraz zadać pytanie: Co się stanie, jeżeli oba wyjścia załączą się jednocześnie? Taka sytuacja na pewno nie jest korzystna dla silnika rolety, ponieważ zarówno na zaciskach „góra” jak i „dół” pojawi się napięcie 230V. Na szczęście w Integrze istnieją specjalne mechanizmy, które nie pozwalają na jednoczesne załączenie dwóch wyjść sterujących daną roletą. Jest to programowe zabezpieczenie, ale techniki konfiguracji zostawimy sobie na później.

Oprócz programowego zabezpieczenia, warto jeszcze wykonać zabezpieczenie sprzętowe. Polega to na tym, aby kable od rolet inaczej podłączyć do wyjść przekaźnikowych ekspandera.

roleta int-iors podłączenie
Schemat 3. Podobna wersja schematu do poprzedniej, z tym, że tutaj mamy jeszcze sprzętowe zabezpieczenie. Odpowiednie podłączenie kabli sprawia, że wykluczamy możliwość jednoczesnego pojawienia się napięcia na obu kierunkach (góra/dół).

Takie rozwiązanie w sposób fizyczny wyklucza możliwość pojawienia się napięcia na zaciskach „góra” i „dół” jednocześnie. Jeżeli jeden przekaźnik się załączy, to odetnie napięcie od drugiego. Kolejna roleta zajmie kolejne dwa wyjścia itd.

A co z przyciskami do sterowania rolety?

Większość klientów chce przyciski od rolet, które mają być zamontowane przy oknie. Istnieje możliwość wykorzystania do tego celu wejść ekspandera INT-IORS. W końcu posiada on 8 wejść do dowolnego wykorzystania. Skoro jego wyjścia przeznaczamy na silniki od rolet, to jego wejścia możemy przeznaczyć na przyciski do tych rolet. Właśnie dlatego warto kupić ekspander wejść/wyjść INT-IORS zamiast samego ekspandera wyjść INT-ORS.

podłączenie przycisku int-iors
Schemat 4. Podwójny przycisk do rolet podłączony do wejść ekspandera INT-IORS.

Dwa przyciski (góra/dół) zajmują 2 wejścia. Możemy więc podłączyć do 8 przycisków (czterech podwójnych). INT-IORS, z racji posiadanych wejść i wyjść wydaje się być „szyty na miarę” do sterowania rolet.

int-iors przyciski rolet
Schemat 5. Cztery podwójne przyciski do sterowania rolet. Jeden ekspander INT-IORS kompleksowo załatwia instalację elektryczną do 4 rolet.

Jakich kabli używać?

Do silników od rolet kable przystosowane do pracy przy napięciach 230V. Może to być klasyczny kabel płaski YDYp 3x 1.5mm2 lub YDYp 4x 1.5mm2.

Jeżeli chodzi o kable do przełączników, to zależeć to będzie od typu instalacji, którą poprowadzimy. Przyciski podłączone do źródła napięcia zasilania (230V) powinny być podłączone kablem, który będzie odpowiedni dla danych napięć i prądów. W praktyce oznacza to, że można użyć podobnego kabla jak do silników rolet, tj. YDYp 3×1.5mm2.

W przypadku, w którym przyciski rolet będą podłączone do wejść ekspandera INT-IORS, wystarczy prosty kabel jak do urządzeń alarmowych – np. YTDY 4×0.5mm. Oczywiście nawet w tym przypadku można zastosować kabel YDYp 3×1.5mm2. Zwiększy to koszt instalacji, ale wprowadzi większe pole do manewru w przypadku konieczności przerobienia instalacji w przyszłości.

Sterowanie z Integry, a przyciski podłączone na krótko?

Czasami można spotkać rozwiązania, w których przyciski od rolet są podłączone na krótko do rolety. Poniższy schemat to przedstawia:

rolety przełącznik int-iors
Schemat 6. Silnik jest sterowany z wyjść ekspandera. Dodatkowo przyciski „na krótko” zostały podłączone do silnika. Taki wariant nie jest bezpieczny.

Jakie zamiary miał autor instalacji wykonanej w oparciu o powyższy schemat? Prawdopodobnie chciał się on uniezależnić od centrali alarmowej. Jeżeli centrala alarmowa lub ekspander INT-IORS się uszkodzą, to wciąż będzie można niezależnie sterować roletą. Przyciski podłączone na krótko podają napięcie wprost do silnika. Jest tylko jeden problem.

Istnieje ryzyko, że użytkownik użyje przycisku do sterowania rolety np. w górę a w tym samym czasie centrala zacznie sterować roletą w dół. W konsekwencji na zaciskach góra i dół pojawi się napięcie. Nie jest to mile widziane przez silnik i może dojść do jego uszkodzenia.

Jak sobie z tym poradzić?

Rozwiązaniem jest kolejny sposób podłączenia. Tym razem zamiast ekspandera INT-IORS użyjemy dwóch przekaźników 2-torowych. Oba przekaźniki będą podłączone do wyjść niskoprądowych centrali Integra. Możliwe jest też podłączenie ich do wyjść niskoprądowych ekspandera INT-O. Przekaźniki będą sterować jednocześnie obwodem silnika elektrycznego rolety oraz obwodem zasilającym od przełącznika.

roleta jak przekaźnik
Schemat 7. Użycie dwóch przekaźników dwu-torowych (DPDT) umożliwia poprawne podłączenie silnika rolety w tym wariancie.

Dwa przekaźniki dwu-torowe zostały podłączone w taki sposób, że wzajemnie się wykluczają. Tzn. nie jest możliwe jednoczesne podanie napięcia przez oba przekaźniki. Dodatkowo, podwójny przycisk jest zasilany przez odpowiednie styki przekaźnika. Jeżeli teraz dowolny przekaźnik zadziała (zostanie wysterowany przez centralę alarmową), to odetnie to napięcie od przełącznika.
Innymi słowy, priorytet w sterowaniu posiada centrala alarmowa. Kiedy centrala steruje, przycisk nie działa. Kiedy centrala nie steruje – przycisk może sterować.
To dobre i skuteczne zabezpieczenie. Może to stanowić alternatywę do  wcześniejszych wariacji podłączenia.

Można jeszcze łatwiej!

Jeżeli powyższy schemat wydaje się być skomplikowany, to wystarczy nieznacznie przerobić schemat nr 6. Przycisk teraz będzie zasilany nie z przewodu fazowego (L), lecz z wyjścia NC drugiego przekaźnika. Sterowanie ręczne będzie działać tylko wtedy, kiedy centrala nie steruje. Jeżeli centrala zacznie sterować roletą, z wyjścia „NC” drugiego przekaźnika zniknie napięcie i przycisk będzie odłączony. Poniższy schemat to pokazuje:

rolety integra podłączenie
Schemat 8. Podłączenie rolety elektrycznej do dwóch wyjść przekaźnikowych. Uwzględniono również sterowanie ręczne. To bezpieczny wariant.

Pozostaje konfiguracja Centrali Integra

Połączenia elektryczne mamy już omówione. Taki wstęp wystarczy, aby płynnie rozpocząć temat konfiguracji centrali INTEGRA do sterowania rolet. Zapraszamy do przeczytania kolejnej części tego artykułu, który dostępny jest poniżej (powiązane porady).

Powiązane produkty

Ekspander INT-IORS

INT-IORS Ekspander wejść / wyjść

  • Rodzaj: Ekspander wejść i wyjść
  • Ilość wejść: 8
  • Ilość wyjść: 8
  • Obciążalność wyjść: 16 A @ 250V AC
  • Wyjścia przekaźnikowe: TAK
  • Napięcie zasilania: 12 V
  • Pobór prądu: 280 mA
  • Inne: Wejścia i wyjścia przekaźnikowe
Zobacz w sklepie
Centrala INTEGRA 64

INTEGRA 64 Centrala alarmowa

  • Ilość wejść: 16
  • Max ilość wejść: 64
  • Strefy: 32
  • Wyjścia wysokoprądowe: 4
  • Wyjścia niskoprądowe: 12
  • Max ilość wyjść: 64
  • Timery: 64
  • Pamięć zdarzeń: 5887
  • Max ilość użytkowników: 192
  • Wydajność zasilacza: 3 A
  • Napięcie zasilania: 20 V AC
  • Pobór prądu (płyta): 149 mA
  • Parametry linii: NO, NC, EOL, 2EOL/NO, 2EOL/NC
  • Certyfikat EN50131: Grade 2
Zobacz w sklepie
Centrala alarmowa INTEGRA 128-WRL

INTEGRA 128-WRL Centrala alarmowa, GSM, ABAX

  • Ilość wejść: 8
  • Max ilość wejść: 128
  • Strefy: 32
  • Wyjścia wysokoprądowe: 2
  • Wyjścia niskoprądowe: 6
  • Max ilość wyjść: 128
  • Timery: 64
  • Pamięć zdarzeń: 21503
  • Max ilość użytkowników: 240
  • Wydajność zasilacza: 2 A
  • Napięcie zasilania: 18 V AC
  • Pobór prądu (płyta): 120 mA
  • Parametry linii: NO, NC, EOL, 2EOL/NO, 2EOL/NC
  • Komunikator: GPRS/GSM
  • Zdalne sterowanie: SMS
  • Certyfikat EN50131: Grade 2
Zobacz w sklepie

Powiązane porady

Ocena:

Poprzedni artykuł tego cyklu dotyczył sposobu podłączania silnika rolety do centrali alarmowej. W tej edycji zajmiemy się oprogramowaniem pracy rolety, która jest podłączona do INTEGRY. Dedykowane wyjścia Każda centrala INTEGRA posiada dwa specyficzne typy wyjść: 105. Roleta w górę 106. Roleta w dół Z poprzedniego artykułu wiemy, że klasyczny silnik do rolety zajmie w centrali … Czytaj więcej »

Czujnik zmierzchowy VS Timer konfiguracja obu przypadków
Ocena:

Jeżeli konfigurowałeś już automatyczne sterowanie oświetleniem z centrali alarmowej, zapewne spotkałeś się z Timerami. Timery to mechanizm, który pozwala na włączanie/wyłączanie pewnych funkcji w konkretnych godzinach. Powszechne jest ustawianie prostej zależności, która włącza oświetlenie, kiedy ktoś się porusza (czujka ruchu) i jest późno. Poniższa konfiguracja to pokazuje.   Jest tylko jeden haczyk. Co oznacza późno? … Czytaj więcej »

Podłączenie przekaźnika AWZ510 do centrali INTEGRA 2:04
Ocena:

Połączenie przekaźnika do central Integra Rozbudowane instalacje systemu alarmowego często wymagają podłączenia przekaźników służących do sterowania obwodami elektrycznymi. Nie zawsze jest jednak jasne jak zrobić to poprawnie. Na czym polega częsty błąd przy podłączaniu przekaźnika do centrali alarmowej INTEGRA i jak go uniknąć? Odpowiedź znajdziesz w specjalnie przygotowanym poradniku video. W filmie został wykorzystany przekaźnik AWZ510 firmy Pulsar. … Czytaj więcej »