Porady

RODO a monitoring wizyjny – aktualizacja

Ocena:

Kontakt

Z uwagi na coraz większe zainteresowanie tematyką RODO w kontekście usług wykonywanych przez monterów instalacji monitoringu wizyjnego prezentujemy uaktualnione informacje o wprowadzonych przepisach przygotowane przez kancelarię prawną współpracującą z Montersi.pl.

RODO – unijne Rozporządzenie o Ochronie Danych Osobowych A MONITORING WIZYJNY

Z uwagi na coraz większe zainteresowanie tematyką RODO w kontekście usług wykonywanych przez monterów instalacji monitoringu wizyjnego prezentujemy uaktualnione informacje o wprowadzonych przepisach przygotowane przez kancelarię prawną współpracującą z Montersi.pl.

Po dniu 25.05.2018 r. tj. po dniu wejścia w życie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (zwanego dalej „RODO”) i Ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U.2018.1000 z dnia 2018.05.24) (zwanej dalej Ustawą) można rozróżnić na gruncie prawa polskiego:

  1.  „Monitoring regulowany” – przez co rozumie stosowanie monitoringu wizyjnego na podstawie przepisów wprowadzonych w Rozdziale 12 Ustawy,
  2.  „Monitoring nieregulowany” przez co rozumie się stosowanie monitoringu wizyjnego w pozostałym zakresie.

W obu przypadkach podmioty, które stosują monitoring wizyjny w takich sposób, że stanowi to przetwarzanie danych osobowych w rozumieniu RODO, podlegają RODO chyba, że stosuje się do nich wyjątki od tej zasady. W tym zakresie w szczególności istotne znaczenie ma art. 2 ust.2 lit. b) RODO, który wskazuje, że rozporządzenie nie ma zastosowania do przetwarzania danych osobowych: – przez osobę fizyczną w ramach czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze”.

Zatem wyjście przez osobę fizyczną z monitoringiem wizyjnym poza czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze powoduje obowiązek stosowania przepisów RODO do takiego przetwarzania, w tym objęcie takiej osoby fizycznej obowiązkami administratora w rozumieniu RODO.

I. Monitoring regulowany

Ustawa wprowadziła podstawowe zasady monitoringu wizyjnego stosowanego przez określone ustawowo podmioty prawa publicznego oraz przez pracodawców. Zasady stosowania monitoringu wizyjnego są zbliżone dla wszystkich zobowiązanych podmiotów i można się spodziewać, że w tym kierunku będzie zmierzała kompleksowa regulacja monitoringu wizyjnego w naszym kraju.
W praktyce Instalator powinien zwrócić szczególną uwagę na następujące sprawy :

  1. monitoring, co do zasady nie obejmuje pomieszczeń sanitarnych, szatni, stołówek, palarni oraz obiektów socjalnych,
  2. nieruchomości i obiekty budowlane objęte monitoringiem oznacza się w sposób widoczny i czytelny informacją o monitoringu, w szczególności za pomocą odpowiednich znaków.

W razie wątpliwości, w zakresie związanym z zagadnieniami zasad stosowania monitoringu wizyjnego zamawiający usługę instalacyjną powinien zasięgnąć fachowej pomocy prawnej.

W zakresie Monitoringu regulowanego odsyłamy do treści Ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych
– link http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180001000.
Z uwagi na obszerność Ustawy przytaczamy poniżej wybrane przepisy jej Rozdziału 12, które wprowadziły omawiane zasady stosowania monitoringu wizyjnego:

1) Art. 111 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych,”W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 108, 4,138, 305 i 357) po art. 221 dodaje się art. 222 (…) w brzmieniu:
„Art. 222. § 1. Jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa pracowników lub ochrony mienia lub kontroli produkcji lub zachowania w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, pracodawca może wprowadzić szczególny nadzór nad terenem zakładu pracy lub terenem wokół zakładu pracy w postaci środków technicznych umożliwiających rejestrację obrazu (monitoring).
• 2. Monitoring nie obejmuje pomieszczeń sanitarnych, szatni, stołówek oraz palarni lub pomieszczeń udostępnianych zakładowej organizacji związkowej, chyba, że stosowanie monitoringu w tych pomieszczeniach jest niezbędne do realizacji celu określonego w § 1 i nie naruszy to godności oraz innych dóbr osobistych pracownika, a także zasady wolności i niezależności związków zawodowych, w szczególności poprzez zastosowanie technik uniemożliwiających rozpoznanie przebywających w tych pomieszczeniach osób.
• 3. Nagrania obrazu pracodawca przetwarza wyłącznie do celów, dla których zostały zebrane i przechowuje przez okres nieprzekraczający 3 miesięcy od dnia nagrania.
• 4. W przypadku, w którym nagrania obrazu stanowią dowód w postępowaniu prowadzonym na podstawie prawa lub pracodawca powziął wiadomość, iż mogą one stanowić dowód w postępowaniu, termin określony w § 3 ulega przedłużeniu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
• 5. Po upływie okresów, o których mowa w § 3 lub 4, uzyskane w wyniku monitoringu nagrania obrazu zawierające dane osobowe, podlegają zniszczeniu, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.
• 6. Cele, zakres oraz sposób zastosowania monitoringu ustala się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy.
• 7. Pracodawca informuje pracowników o wprowadzeniu monitoringu, w sposób przyjęty u danego pracodawcy, nie później niż 2 tygodnie przed jego uruchomieniem.
• 8. Pracodawca przed dopuszczeniem pracownika do pracy przekazuje mu na piśmie informacje, o których mowa w § 6.
• 9. W przypadku wprowadzenia monitoringu pracodawca oznacza pomieszczenia i teren monitorowany w sposób widoczny i czytelny, za pomocą odpowiednich znaków lub ogłoszeń dźwiękowych, nie później niż jeden dzień przed jego uruchomieniem.
• 10. Przepis § 9 nie narusza przepisów art. 12 i art. 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1).”

2) Art. 114. ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych,
„W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 i 2232 oraz z 2018 r. poz. 130) wprowadza się następujące zmiany:
1) po art. 9 dodaje się art. 9a w brzmieniu:
„Art. 9a. 1. Gmina w celu zapewnienia porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej może stosować środki techniczne umożliwiające rejestrację obrazu (monitoring) w obszarze przestrzeni publicznej, za zgodą zarządzającego tym obszarem lub podmiotu posiadającego tytuł prawny do tego obszaru lub na terenie nieruchomości i w obiektach budowlanych stanowiących mienie gminy lub jednostek organizacyjnych gminy, a także na terenie wokół takich nieruchomości i obiektów budowlanych, jeżeli jest to konieczne do zapewnienia porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli lub ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej.
2. Monitoring nie obejmuje pomieszczeń sanitarnych, szatni, stołówek, palarni oraz obiektów socjalnych.
3. Nagrania obrazu zawierające dane osobowe przetwarza się wyłącznie do celów dla których zostały zebrane i przechowuje przez okres nieprzekraczający 3 miesięcy od dnia nagrania, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.
4. Po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, uzyskane w wyniku monitoringu nagrania obrazu zawierające dane osobowe, podlegają zniszczeniu, z wyjątkiem sytuacji w których nagrania zostały zabezpieczone, zgodnie z odrębnymi przepisami.
5. Nieruchomości i obiekty budowlane objęte monitoringiem oznacza się w sposób widoczny i czytelny informacją o monitoringu, w szczególności za pomocą odpowiednich znaków.
6. Monitoring, w ramach którego dochodzi do przetwarzania danych osobowych, wymaga stosowania środków zabezpieczających przetwarzanie tych danych, w szczególności uniemożliwiających ich utratę lub bezprawne rozpowszechnienie, a także uniemożliwienie dostępu do danych osobom nieuprawnionym.”;
2) w art. 50 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu:
„2. Ochrona mienia obejmuje w szczególności monitoring na terenie nieruchomości i w obiektach budowlanych stanowiących mienie gminy i na terenie wokół takich nieruchomości i obiektów budowlanych. Przepisy art. 9a ust. 2-6 stosuje się odpowiednio.”.

3) Art. 122. ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych,„W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 2096 oraz z 2018 r. poz. 130) po art. 60 dodaje się art. 60a w brzmieniu:
„Art. 60a. 1. Obowiązkiem osób uczestniczących w zarządzaniu mieniem województwa jest zachowanie szczególnej staranności przy wykonywaniu zarządu zgodnie z przeznaczeniem tego mienia i jego ochrona.
2. Ochrona mienia obejmuje w szczególności możliwość korzystania ze środków technicznych umożliwiających rejestrację obrazu (monitoring) na terenie nieruchomości i w obiektach budowlanych stanowiących mienie województwa a także na terenie wokół takich nieruchomości i obiektów budowlanych.
3. Monitoring nie obejmuje pomieszczeń sanitarnych, szatni, stołówek, palarni oraz obiektów socjalnych.
4. Nagrania obrazu zawierające dane osobowe przetwarza się wyłącznie do celów, dla których zostały zebrane i przechowuje przez okres nieprzekraczający 3 miesięcy od dnia nagrania, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.
5. Po upływie okresu, o którym mowa w ust. 4, uzyskane w wyniku monitoringu nagrania obrazu zawierające dane osobowe, podlegają zniszczeniu, z wyjątkiem sytuacji w których nagrania zostały zabezpieczone, zgodnie z odrębnymi przepisami.
6. Nieruchomości i obiekty budowlane objęte monitoringiem oznacza się w sposób widoczny i czytelny informacją o monitoringu, w szczególności za pomocą odpowiednich znaków.
7. Monitoring, w ramach którego dochodzi do przetwarzania danych osobowych, wymaga stosowania środków zabezpieczających przetwarzanie tych danych, w szczególności uniemożliwiających ich utratę lub bezprawne rozpowszechnienie, a także uniemożliwienie dostępu do danych osobom nieuprawnionym.”.

4) Art. 123. ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych,
„W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1868 oraz z 2018 r. poz. 130) wprowadza się następujące zmiany:
1) po art. 4a dodaje się art. 4b w brzmieniu:
„Art. 4b. 1. Powiat w celu zapewnienia porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej może stosować środki techniczne umożliwiające rejestrację obrazu (monitoring) w obszarze przestrzeni publicznej, za zgodą zarządzającego tym obszarem lub podmiotu posiadającego tytuł prawny do tego obszaru lub na terenie nieruchomości i w obiektach budowlanych stanowiących mienie powiatu lub jednostek organizacyjnych powiatu, a także na terenie wokół takich nieruchomości i obiektów budowlanych, jeżeli jest to konieczne do zapewnienia porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli lub ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej.
2. Monitoring nie obejmuje pomieszczeń sanitarnych, szatni, stołówek, palarni oraz obiektów socjalnych.
3. Nagrania obrazu zawierające dane osobowe przetwarza się wyłącznie do celów, dla których zostały zebrane i przechowuje przez okres nieprzekraczający 3 miesięcy od dnia nagrania, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.
4. Po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, uzyskane w wyniku monitoringu nagrania obrazu zawierające dane osobowe, podlegają zniszczeniu, z wyjątkiem sytuacji w których nagrania zostały zabezpieczone, zgodnie z odrębnymi przepisami.
5. Nieruchomości i obiekty budowlane objęte monitoringiem oznacza się w sposób widoczny i czytelny informacją o monitoringu, w szczególności za pomocą odpowiednich znaków.
6. Monitoring, w ramach którego dochodzi do przetwarzania danych osobowych, wymaga stosowania środków zabezpieczających przetwarzanie tych danych, w szczególności uniemożliwiających ich utratę lub bezprawne rozpowszechnienie, a także uniemożliwienie dostępu do danych osobom nieuprawnionym.”;
2) w art. 50 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu:
„2. Ochrona mienia obejmuje w szczególności monitoring na terenie nieruchomości i w obiektach budowlanych stanowiących mienie powiatu i na terenie wokół takich nieruchomości i obiektów budowlanych. Przepisy art. 4b ust. 2-6 stosuje się odpowiednio”.

5) Art. 154. ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych,
„W ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59, 949 i 2203 oraz z 2018 r. poz. 650) po art. 108 dodaje się art. 108a w brzmieniu:
„Art. 108a. 1. Jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa uczniów i pracowników lub ochrony mienia dyrektor szkoły lub placówki, w uzgodnieniu z organem prowadzącym szkołę lub placówkę oraz po przeprowadzeniu konsultacji z radą pedagogiczną, radą rodziców i samorządem uczniowskim, może wprowadzić szczególny nadzór nad pomieszczeniami szkoły lub placówki lub terenem wokół szkoły lub placówki w postaci środków technicznych umożliwiających rejestrację obrazu (monitoring).
2. Monitoring nie powinien stanowić środka nadzoru nad jakością wykonywania pracy przez pracowników szkoły lub placówki.
3. Monitoring nie obejmuje pomieszczeń, w których odbywają się zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, pomieszczeń, w których uczniom jest udzielana pomoc psychologiczno-pedagogiczna, pomieszczeń przeznaczonych do odpoczynku i rekreacji pracowników, pomieszczeń sanitarno-higienicznych, gabinetu profilaktyki zdrowotnej, szatni i przebieralni, chyba że stosowanie monitoringu w tych pomieszczeniach jest niezbędne ze względu na istniejące zagrożenie dla realizacji celu określonego w ust. 1 i nie naruszy to godności oraz innych dóbr osobistych uczniów, pracowników i innych osób, w szczególności zostaną zastosowane techniki uniemożliwiające rozpoznanie przebywających w tych pomieszczeniach osób.
4. Nagrania obrazu zawierające dane osobowe uczniów, pracowników i innych osób, których w wyniku tych nagrań można zidentyfikować, szkoła lub placówka przetwarza wyłącznie do celów, dla których zostały zebrane i przechowuje przez okres nie dłuższy niż 3 miesiące od dnia nagrania.
5. Po upływie okresu, o którym mowa w ust. 4, uzyskane w wyniku monitoringu nagrania obrazu zawierające dane osobowe uczniów, pracowników i innych osób, których w wyniku tych nagrań można zidentyfikować, podlegają zniszczeniu, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.
6. Dyrektor szkoły lub placówki informuje uczniów i pracowników szkoły lub placówki o wprowadzeniu monitoringu, w sposób przyjęty w danej szkole lub placówce, nie później niż 14 dni przed uruchomieniem monitoringu.
7. Dyrektor szkoły lub placówki przed dopuszczeniem osoby do wykonywania obowiązków służbowych informuje ją na piśmie o stosowaniu monitoringu.
8. W przypadku wprowadzenia monitoringu dyrektor szkoły lub placówki oznacza pomieszczenia i teren monitorowany w sposób widoczny i czytelny, za pomocą odpowiednich znaków lub ogłoszeń dźwiękowych, nie później niż dzień przed jego uruchomieniem.
9. Dyrektor szkoły lub placówki, uzgadnia z organem prowadzącym szkołę lub placówkę odpowiednie środki techniczne i organizacyjne w celu ochrony przechowywanych nagrań obrazu oraz danych osobowych uczniów, pracowników i innych osób, których w wyniku tych nagrań można zidentyfikować, uzyskanych w wyniku monitoringu.”.

6) Art. 155. ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych,
W ustawie z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. poz. 2259, z 2017 r. poz. 624, 1491 i 1529 oraz z 2018 r. poz. 538 i 702) po art. 5 dodaje się art. 5a w brzmieniu:
„Art. 5a. 1. Zarządzanie mieniem państwowym obejmuje także zapewnienie bezpieczeństwa mienia, w ramach którego możliwe jest stosowanie zabezpieczeń, w tym zabezpieczeń fizycznych oraz środków technicznych umożliwiających rejestrację obrazu (monitoring) na terenie nieruchomości i w obiektach budowlanych stanowiących mienie państwowe, a także na terenie wokół takich nieruchomości i obiektów, jeżeli jest to konieczne do zapewnienia bezpieczeństwa zarządzanym mieniem państwowym.
2. Monitoring nie obejmuje pomieszczeń sanitarnych, szatni, stołówek, palarni oraz obiektów socjalnych.
3. Nagrania obrazu zawierające dane osobowe przetwarza się wyłącznie do celów, dla których zostały zebrane i przechowuje przez okres nieprzekraczający 3 miesięcy od dnia nagrania, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.
4. Po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, uzyskane w wyniku monitoringu nagrania obrazu zawierające dane osobowe, podlegają zniszczeniu, z wyjątkiem sytuacji w których nagrania zostały zabezpieczone, zgodnie z odrębnymi przepisami.
5. Nieruchomości i obiekty budowlane objęte monitoringiem oznacza się w sposób widoczny i czytelny informacją o monitoringu, w szczególności za pomocą odpowiednich znaków.
6. Monitoring, w ramach którego dochodzi do przetwarzania danych osobowych, wymaga stosowania środków zabezpieczających przetwarzanie tych danych, w szczególności uniemożliwiających ich utratę lub bezprawne rozpowszechnienie, a także uniemożliwienie dostępu do danych osobom nieuprawnionym.”.

II. Monitoring nieregulowany

Przez Monitoring nieregulowany rozumie się przypadki stosowania monitoringu wizyjnego w innych przypadkach, niż określone w Rozdziale V ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych.
W zakresie samej dopuszczalności rejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego obraz terenu prywatnego własnego lub obcego lub terenu publicznego należy podkreślić, że w polskim porządku prawnym (poza ww. Rozdziałem 12 Ustawy i ogólnymi zasadami wynikającymi z RODO) brak jest uregulowania prawnego tej materii. Zagadnienie to oczekuje od wielu lat na kompleksowe uregulowanie i ma być przedmiotem odrębnej ustawy o monitoringu wizyjnym.

Co do zasady właściciel nieruchomości (uprawniony zarządca nieruchomości) lub inny podmiot korzystający z nieruchomości na podstawie tytułu prawnego innego niż własność, na której znajduje się kamera odpowiada za umiejscowienie kamer i rejestrowanie przez te kamery terenu publicznego lub terenu prywatnego, w tym terenu należącego do innego podmiotu.

Osoba taka gromadzi dane osobowe (wizerunek) osób zarejestrowanych przez zamontowaną kamerę i to ona odpowiada za ewentualne naruszenie zasad przetwarzania tych danych osobowych.

Tak jak była mowa o tym na wstępie rozporządzenie RODO nie ma zastosowania do przetwarzania danych osobowych: –przez osobę fizyczną w ramach czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze”.

Wynika z tego, że podmioty prawa inne niż osoby fizyczne stosujące monitoring wizyjny wyłącznie w ramach czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze, co do zasady stosują przepisy Rozporządzenia RODO, w tym obowiązki informacyjne administratora.

III. ODPOWIEDZIALNOŚĆ CYWILNA

W zakresie odpowiedzialności cywilnej, w zakresie naruszenia wizerunku i prawa do prywatności, w orzecznictwie sądowym prezentowany jest aktualnie pogląd, że jest dopuszczalne wykorzystanie monitoringu, w którego zasięgu pozostaje teren prywatny lub publiczny (np. wjazdu do własnego garażu, kiedy to w zasięgu kamery jest także publiczny chodnik lub ulica), niemniej wyłącznie dla celów własnych, w celu zapewnienia bezpieczeństwa, w jak najmniejszym stopniu mogącym naruszyć prawa osób trzecich i pod warunkiem, że nie może dojść do rozpowszechnienia tych danych poza podmiot rejestrujący (przetwarzający) (tak np. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt VI ACa 839/15 w sprawie o naruszenie dóbr osobistych w zakresie wizerunku osoby trzeciej).

Informacje zawarte powyżej nie stanowią porady prawnej a obejmują jedynie ogólne informacje dotyczące omawianych zagadnień. Przed podjęciem decyzji w poszczególnych sprawach należy skontaktować się z profesjonalnym doradcą posiadającym wiedzę na temat konkretnego stanu faktycznego w celu zasięgnięcia porady w zakresie przepisów prawa lub innych zagadnień związanych z wykonywaniem usługi.

Powiązane porady

Rodo a monitoring
Ocena:

Poniższy artykuł pochodzi z dnia 5 czerwca 2018 roku.  Przeczytaj aktualną wersję porady o przepisach RODO RODO – unijne Rozporządzenie o Ochronie Danych Osobowych Jak ma się RODO do monitoringu prywatnej posesji? i jak ma się do wspólnot mieszkaniowych? Czy ktoś coś słyszał? – takie pytania pojawiają się coraz częściej wśród instalatorów monitoringu wizyjnego. Poniżej prezentujemy … Czytaj więcej »