Dlaczego 2EOL jest lepszy od NC? Nawet dla czujki dymu i czujki zalania.

Podłączenie czujki alarmowej w konfiguracji 2EOL/NC jest powszechnie znane i lubiane. Podłączamy tak najczęściej czujki ruchu i mamy z tego konkretną korzyść. W ramach jednego wejścia centrali (np. Z1) kontrolujemy:

• styki alarmowe czujki
• styki sabotażowe czujki

Konfiguracja 2EOL/NC jest ekonomiczna i bezpieczna. O tym bezpieczeństwie powiemy za chwilę, ale najpierw zobaczmy, co się stanie, kiedy czujkę dymu podłączymy w konfiguracji NC (zamiast 2EOL).

Podłączenie czujki dymu w konfiguracji NC – fałszywe poczucie bezpieczeństwa?

Kiedy już klient decyduje się na zakup czujek dymu do swojej instalacji alarmowej, robi to w przekonaniu, że zwiększa swoje bezpieczeństwo i swojej rodziny. Potem wchodzi instalator, podłącza czujkę dymu jako NC i bezpieczeństwo… jest zachwiane.

Schemat z lewej strony pokazuje podłączenie czujki w konfiguracji NC. Na pierwszy rzut oka nie widać tutaj żadnej nieprawidłowości. Taki schemat jest poprawny. Domyślnie, w stanie normalnym, styki alarmowe NC-NC są ze sobą zwarte. W konsekwencji płynie przez nie prąd i na wejściu Z1 centrali widoczna jest masa.

Kiedy czujka wykryje zadymienie, styki alarmowe NC-NC się rozwierają i prąd przestaje płynąć. W konsekwencji – masa jest „zabrana” ze złącza Z1 i centrala może odpowiednio zareagować. Wszystko jest dobrze, do pewnego momentu…

Pokazywany schemat nie uwzględnia przypadków losowych. Na kolejnym schemacie zobaczymy sytuację, która może się wydarzyć. To dowód na to, że podłączenie czujki w konfiguracji NC nie jest najlepszym z możliwych pomysłów. Ale musimy to prześledzić dokładnie.

Co by było gdyby…

Zobaczmy jeszcze raz schemat, tym razem z prawej strony. Schemat został uzupełniony o „hipotetyczną” sytuację, która może się zdarzyć. Doszło do „zwyczajnego” zwarcia żył sygnałowych, np. poprzez wiercenie otworu w ścianie (takie sytuacje naprawdę się zdarzają).

Jeżeli tym razem przeanalizujemy sytuację to okazuje się, że wejście Z1 jest w sposób ciągły (non-stop) zwarte do masy (COM). Taka sytuacja w konfiguracji NC oznacza… sytuację normalną. Niby nic się nie dzieje (przecież i tak było zwarcie przez styki NC-NC). Kiedy jednak czujka zobaczy zadymienie, otworzy swoje styki alarmowe, chcąc poinformować centralę, że jest zagrożenie. Czujka wywiąże się poprawnie ze swojego obowiązku, ale nasze okablowanie przeszkodzi w realizacji celu. Przecież non-stop jest zwarcie na żyłach, czyli z punktu widzenia centrali wszystko jest OK. I to jest ogromny problem.

Nie mamy tutaj kontroli nad poprawnością działania obwodu elektrycznego. Jeżeli klient uszkodzi okablowanie podczas remontu (uszkodzenie na zasadzie przypadkowego zwarcia żył), to nawet nie będzie o tym wiedział. Będzie natomiast żył w przekonaniu, że ma idealne czujki, które nie wywołują fałszywych alarmów. Problem jest inny: te czujki już w ogóle nie wywołają alarmu. Nie przy takim rodzaju okablowania i sposobie podłączenia.

Czy czujesz już, dlaczego NC jest tak nieefektywne i niebezpieczne?

Zobacz, że dla czujek zalania i innych sytuacja jest podobna. Jeżeli uszkodzimy okablowanie, to się nawet o tym nie dowiemy. Czujka zalania nie będzie w stanie skutecznie poinformować o problemie.

Czy jest na to rozwiązanie?

Tak, wystarczy podłączyć czujkę w konfiguracji 2EOL/NC. Zakładam, że czytelnik zna zasadę działania linii typu 2EOL/NC. Dla przypomnienia, w linii tej w stanie normalnym (czujka nie widzi ruchu) widoczna jest rezystancja 1,1 kohm. Kiedy czujka widzi ruch, styki alarmowe zostają otwarte i finalnie rezystancja całej linii wynosi 2,2 kohm.

Z powyższego opisu wynika, że w stanie normalnym, na linii typu 2EOL/NC ma być widoczna rezystancja o wartości około 1,1 kohm. W przypadku konfiguracji linii jako „NC”, tam nie ma takiej rezystancji. Wnioski już powinny nasuwać się same.

Jeżeli dojdzie do przypadkowego (lub celowego) zwarcia linii, to zamiast rezystancji 1,1 kohm, linia będzie w stanie zwarcia – czyli rezystancja będzie wynosić w przybliżeniu 0 ohm. Podana rezystancja 0 ohm dla linii typu 2EOL/NC jest traktowana jak sabotaż linii. Wniosek jest taki, że czujka podłączona jako 2EOL/NC jest „zabezpieczona” przed przypadkowym zwarciem.

Wnioski: kiedy wejście „Z” centrali jest zwarte do masy „COM”, to:

• dla konfiguracji NC jest to stan normalny
• dla konfiguracji 2EOL/NC jest to traktowane jak sabotaż, czyli wejście centrali odpowiednio zareaguje w przypadku uszkodzenia (zwarcia) okablowania

Podsumowanie

Warto podłączać czujki w konfiguracji 2EOL/NC, ponieważ korzyść jest bardzo konkretna. Oczywiście jeżeli tylko centrala na to pozwala (np. Integra z serii „Plus”) i posiadamy czujki z funkcją antymaskingu, to należy wybrać wariant podłączenia jako 3EOL/NC.

Jako ciekawostkę warto wiedzieć, że 2EOL/NC bywa nazywany jako DEOL (skrót od Double EOL). Taka nazwa jest używana przez wielu instalatorów, którzy „zjedli zęby” na centralach innych firm, np. DSC. Tam domyślna wartość rezystorów parametrycznych wynosi 2x 5.6 kohm (w Ropamie i Satelu jest to 2x 1.1 kohm).

Mam nadzieję, że przedstawione argumenty wyjaśniają potrzebę użycia bardziej wyszukanej konfiguracji niż „NC”. Konfigurację 2EOL/NC niekoniecznie stosujemy przed złodziejem (bo który będzie sabotował czujkę dymu czy czujkę zalania?), ale też przed nami samymi.